Fraude en phishing: wat is het en hoe bescherm je jezelf ?
Fraude en phishing: wat is het en hoe bescherm je jezelf ?
Fraude is een vorm van bedrog waarbij oplichters bewust valse informatie gebruiken of zich voordoen als iemand anders om financieel voordeel te behalen ten koste van hun slachtoffers. Deze criminele praktijk komt in vele vormen voor: van identiteitsfraude en sociale fraude tot complexe financiële oplichting. Fraudeurs maken gebruik van verschillende technieken om het vertrouwen van hun slachtoffers te winnen en hen te misleiden.
In onze digitale samenleving is internetfraude uitgegroeid tot een van de meest voorkomende vormen van bedrog. Hierbij maken criminelen gebruik van online platforms, e-mails, sociale media en andere digitale kanalen om hun slachtoffers te bereiken. Phishing vormt een belangrijk onderdeel van deze internetfraude en is inmiddels een van de grootste bedreigingen voor je financiële veiligheid geworden.
Fraude is een vorm van bedrog waarbij oplichters bewust valse informatie gebruiken of zich voordoen als iemand anders om financieel voordeel te behalen ten koste van hun slachtoffers. Deze criminele praktijk komt in vele vormen voor: van identiteitsfraude en sociale fraude tot complexe financiële oplichting. Fraudeurs maken gebruik van verschillende technieken om het vertrouwen van hun slachtoffers te winnen en hen te misleiden.
In onze digitale samenleving is internetfraude uitgegroeid tot een van de meest voorkomende vormen van bedrog. Hierbij maken criminelen gebruik van online platforms, e-mails, sociale media en andere digitale kanalen om hun slachtoffers te bereiken. Phishing vormt een belangrijk onderdeel van deze internetfraude en is inmiddels een van de grootste bedreigingen voor je financiële veiligheid geworden.
Welke soorten
phishing zijn er?
Welke soorten
phishing zijn er?
-
De meest voorkomende vorm waarbij oplichters valse e-mails versturen die lijken te komen van legitieme bedrijven. Ze vragen je vaak om in te loggen via een link of persoonlijke gegevens te delen.
Hier is een voorbeeld van hoe een phishing e-mail er uit kan zien:
Van: cetelem-service@cetelm-online.be
Onderwerp: [DRINGEND] Uw Cetelem rekening wordt geblokkeerd
Geachte klant,
Wij hebben verdachte activiteit op uw rekening gedetecteerd. Om de veiligheid van uw account te garanderen, moet u binnen 24 uur uw gegevens verifiëren via onderstaande link. Indien u dit niet doet, wordt uw rekening geblokkeerd.
[VERIFIEER UW GEGEVENS]
U dient de volgende informatie te bevestigen:
Uw volledige naam
Uw rekeningnummer
Uw online bankieren wachtwoord
Uw kaartgegevens
Met vriendelijke groet,Cetelem Klantenservice
Let op deze verdachte kenmerken:
Het e-mailadres lijkt op Cetelem maar is niet officieel (cetelm-online.be)
De officiële domeinnaam van Cetelem is communication.cetelem.be
Er wordt druk uitgeoefend met een deadline van 24 uur
Er worden persoonlijke bankgegevens en wachtwoorden gevraagd
De algemene aanhef "Geachte klant" in plaats van uw naam
Kleine spelfouten in bedrijfsnaam (Cetelm)
-
Fraudeurs sturen SMS-berichten met valse waarschuwingen of aanbiedingen, vaak met een link naar een nepwebsite.
-
Oplichters bellen je op via een onbekend nummer en doen zich voor als bankmedewerkers of overheidsambtenaren om je gegevens te verkrijgen. Ze vragen soms om je te identificeren via itsme® om zo toegang tot je bankgegevens te verkrijgen.
Ze vragen soms om je te identificeren via itsme® om zo toegang tot je bankgegevens te verkrijgen.
Hier is een voorbeeld van telefonische phishing:
Iemand doet zich voor als medewerker van itsme en geeft aan dat er een verdachte transactie heeft plaatsgevonden op jouw bankrekening. De beller vraagt om je dringend te connecteren op de itsme app. De beller vraagt om het symbool te identificeren zodat de hacker toegang verkrijgt tot jouw persoonlijk gegevens en op die manier een frauduleuze transactie onderneemt.
Let op deze verdachte kenmerken:
- Beller belt met afgeschermd nummer
- Dringend karakter
- Vraag om je te identificeren
- Itsme zal nooit zelf opbellen om gegevens op te vragen
-
Criminelen hacken accounts van bekenden of maken nepprofielen aan om je vertrouwen te winnen en geld te vragen.
Voorbeeld van WhatsApp-fraude (hulpvraagfraude):
Je ontvangt een WhatsApp-bericht van een onbekend nummer:
Bericht: "Hoi mama/papa, ik ben mijn telefoon kwijtgeraakt en dit is mijn nieuwe nummer. Kun je dit nummer opslaan en het oude verwijderen? Ik zit in de problemen en heb dringend je hulp nodig."
Vervolgberichten: "Ik moet dringend een rekening betalen van €850 maar mijn bankapp werkt niet op deze telefoon. Kun jij het voor me betalen? Ik betaal je morgen terug zodra ik bij de bank ben geweest."
"Hier zijn de gegevens: IBAN BE XX XXXX XXXX XXXX op naam van J. Vermeulen. Het is echt dringend, anders krijg ik problemen!"
Hoe herken je dit type fraude:
- Nieuw telefoonnummer: De oplichter beweert een nieuw nummer te hebben
- Emotionele druk: Er wordt een noodsituatie gecreëerd
- Dringend verzoek: Je moet "snel" handelen
- Geen telefoongesprek: De persoon kan "niet bellen"
- Onbekende rekeninghouder: De naam op de rekening komt niet overeen
- Persoonlijke informatie: Ze gebruiken details van sociale media om geloofwaardig te lijken
Voorbeeld van sociale media phishing:
Op Facebook ontvang je een vriendschapsverzoek van iemand die lijkt op een bestaande vriend, maar met een nieuw profiel. Deze "vriend" stuurt je vervolgens een privébericht:
"Heb je al gehoord van die nieuwe subsidie van de regering? Ik heb net €2.500 ontvangen! Klik op deze link om te zien of jij er ook recht op hebt: [valse link]"
De link leidt naar een nepwebsite waar je persoonlijke gegevens en bankgegevens moet invullen om de "subsidie" aan te vragen.
-
Quishing is een nieuwe vorm van phishing waarbij criminelen QR-codes gebruiken om je naar valse websites te lokken of malware te installeren op je smartphone.
Voorbeelden van Quishing
Bij quishing maken fraudeurs valse QR-codes aan die ze omringen met een legitiem lijkende oproep om de code te scannen. Denk aan:
- Frauduleuze facturen of rekeningen
- Nepkortingen of cadeaubonnen
- Valse parkeerboetes met QR-code voor "snelle betaling"
- Neppe enquêtes met beloningen
Wanneer je de QR-code scant met je smartphone, word je doorgeleid naar een malafide website waar je wordt gevraagd om:
- Persoonlijke gegevens in te vullen
- Bankgegevens door te geven
- Een betaling uit te voeren
- Malware te downloaden
Hoe herken je phishing?
Hoe herken je phishing?
- Verdachte afzender: Het e-mailadres lijkt op dat van een bekend bedrijf, maar bevat kleine verschillen
- Dringend karakter: Er wordt druk uitgeoefend om zo snel mogelijk te handelen
- Taalfouten: De berichten bevatten vaak spellings- of grammaticafouten
- Algemene aanspreking: "Geachte klant" in plaats van je naam
- Verdachte links: De URL komt niet overeen met de officiële website
- Vraag naar persoonlijke gegevens: Legitieme bedrijven vragen nooit om gevoelige informatie via e-mail
- Vraag om paswoorden te delen
- Vraag om je te connecteren op itsme
- Verdachte afzender: Het e-mailadres lijkt op dat van een bekend bedrijf, maar bevat kleine verschillen
- Dringend karakter: Er wordt druk uitgeoefend om zo snel mogelijk te handelen
- Taalfouten: De berichten bevatten vaak spellings- of grammaticafouten
- Algemene aanspreking: "Geachte klant" in plaats van je naam
- Verdachte links: De URL komt niet overeen met de officiële website
- Vraag naar persoonlijke gegevens: Legitieme bedrijven vragen nooit om gevoelige informatie via e-mail
- Vraag om paswoorden te delen
- Vraag om je te connecteren op itsme
Tips om oplichting te vermijden
Tips om oplichting te vermijden
- Klik nooit op links in verdachte berichten
- Controleer altijd het e-mailadres van de afzender
- Gebruik sterke, unieke wachtwoorden voor al je accounts
- Installeer actuele antivirussoftware
- Geef nooit persoonlijke of financiële gegevens door via e-mail
- Bij twijfel: neem rechtstreeks contact op met het bedrijf via hun officiële contactgegevens
- Klik nooit op links in verdachte berichten
- Controleer altijd het e-mailadres van de afzender
- Gebruik sterke, unieke wachtwoorden voor al je accounts
- Installeer actuele antivirussoftware
- Geef nooit persoonlijke of financiële gegevens door via e-mail
- Bij twijfel: neem rechtstreeks contact op met het bedrijf via hun officiële contactgegevens
Wat te doen als je slachtoffer bent?
Wat te doen als je slachtoffer bent?
Handel onmiddellijk:
a. Blokkeer direct je bankkaarten via Card Stop (070 344 344)
b. Verwittig Cetelem van je fraudegeval via email: edpsec@alphacredit.be
c. Verander alle belangrijke wachtwoorden
Meld de fraude:
a. Doe aangifte bij de lokale politie
b. Stuur verdachte e-mails door naar verdacht@safeonweb.be
c. Maak een melding bij meldpunt.belgie.be
Verzamel bewijsmateriaal:
a. Maak screenshots van verdachte berichten en transacties
b. Bewaar alle communicatie met de oplichters
c. Noteer wanneer en hoe het gebeurd is
Handel onmiddellijk:
a. Blokkeer direct je bankkaarten via Card Stop (070 344 344)
b. Verwittig Cetelem van je fraudegeval via email: edpsec@alphacredit.be
c. Verander alle belangrijke wachtwoorden
Meld de fraude:
a. Doe aangifte bij de lokale politie
b. Stuur verdachte e-mails door naar verdacht@safeonweb.be
c. Maak een melding bij meldpunt.belgie.be
Verzamel bewijsmateriaal:
a. Maak screenshots van verdachte berichten en transacties
b. Bewaar alle communicatie met de oplichters
c. Noteer wanneer en hoe het gebeurd is
Verschillende vormen van fraude
Verschillende vormen van fraude
-
Criminelen stelen je persoonlijke gegevens om zich als jou voor te doen
-
Het opzettelijk misleiden van verzekeringsmaatschappijen voor financieel gewin
-
Verschillende vormen van digitale oplichting, waaronder phishing
-
Misbruik van sociale voorzieningen of arbeidsregelingen
-
Oplichters proberen toegang te krijgen tot je bankrekening of andere financiële middelen
Waar kan je een fraude geval melden?
Waar kan je een fraude geval melden?
- Ben je effectief slachtoffer geworden van fraude? Neem contact met de lokale politie en doe aangifte
- Meld de fraude bij het Meldpunt voor Eerlijke Concurrentie
- Neem contact op met je bank als er financiële transacties bij betrokken zijn
- Communiceer alle verdachte Cetelem frauduleuze acties door naar de voorbestemde mailbox: phishing@cetelem.be
- Stuur verdachte e-mails door naar verdacht@safeonweb.be, is het officiële e-mailadres van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) waar internetgebruikers verdachte phishingberichten kunnen doorsturen. Alle links en bijlagen in de doorgestuurde berichten worden gecontroleerd en verdachte links worden geblokkeerd. Dit beschermt andere internetgebruikers die mogelijk op dezelfde links zouden klikken tegen fraude.
- Ben je effectief slachtoffer geworden van fraude? Neem contact met de lokale politie en doe aangifte
- Meld de fraude bij het Meldpunt voor Eerlijke Concurrentie
- Neem contact op met je bank als er financiële transacties bij betrokken zijn
- Communiceer alle verdachte Cetelem frauduleuze acties door naar de voorbestemde mailbox: phishing@cetelem.be
- Stuur verdachte e-mails door naar verdacht@safeonweb.be, is het officiële e-mailadres van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) waar internetgebruikers verdachte phishingberichten kunnen doorsturen. Alle links en bijlagen in de doorgestuurde berichten worden gecontroleerd en verdachte links worden geblokkeerd. Dit beschermt andere internetgebruikers die mogelijk op dezelfde links zouden klikken tegen fraude.
Blijf waakzaam
Blijf waakzaam
Phishing wordt steeds geavanceerder en criminelen passen hun technieken voortdurend aan. Blijf daarom alert en deel nooit zomaar persoonlijke gegevens. Bij twijfel is het altijd beter om eerst te controleren via de officiële kanalen van je bank of andere organisaties.
Wil je meer informatie over veilig online bankieren? Bezoek dan de officiële website van Cetelem of neem contact op met onze klantenservice.
Phishing wordt steeds geavanceerder en criminelen passen hun technieken voortdurend aan. Blijf daarom alert en deel nooit zomaar persoonlijke gegevens. Bij twijfel is het altijd beter om eerst te controleren via de officiële kanalen van je bank of andere organisaties.
Wil je meer informatie over veilig online bankieren? Bezoek dan de officiële website van Cetelem of neem contact op met onze klantenservice.